Narodna skupština Republike Srbije

Biblioteka Doma Narodne skupštine pripada grupi specijalnih, parlamentarnih biblioteka zatvorenog tipa.

Prostorije ove parlamentarne biblioteke su namenski projektovane u vreme kada je planirana izgradnja Narodne skupštine 1901. godine. Kada je završena gradnja, 1936. godine, konačno je i ozvaničen raspored, namena i naziv prostorija u kojima se i danas nalazi biblioteka i čitaonica (soba broj 17).

Fond biblioteke Narodne skupštine je formiran od fonda biblioteke Narodne skupštine Kraljevine Jugoslavije, koja je 1918. godine (prilikom ujedinjenja) nasledila knjižni fond Biblioteke Narodne skupštine Kneževine i Kraljevine Srbije iz 1889. godine.Najstariji deo fonda su knjige koje su pripadale Ministarstvu unutrašnjih dela Kraljevine Srbije, a zatim Predsedništvu Ministarskog saveta, unutar koga se nalazio i Centralni pres biro sa knjižnicom.

Budžet i pravila rada skupštinske biblioteke prvi put su zvanično propisani u Zakonu o poslovnom redu u Narodnoj skupštini Kraljevine Srbije, od 1. novembra 1889. godine.

Prema Pregledu rada Narodne skupštine u II redovnom sazivu za 1909. godinu, od 1. oktobra 1909. do 12. juna 1910. godine,u sastavu Narodnog predstavništva nalazilesu se, pored ostalih prostorija, i biblioteka i čitaonica. U ovoj biblioteci čuvali su se svi skupštinski protokoli i stenografske beleške od početka skupštinskog rada pa sve do dana kada je štampan Pregled. Takođe, nalazili su se isvi zakoni, uredbe i zbornici, pored drugih knjiga, najviše iz oblasti pravnih i finansijskih nauka.

Dužnost bibliotekara u to vreme vršio je g. Dragiša Stojadinović, student prava.

Skupštinska zgrada toga vremena nalazila se na uglu ulica Kraljice Marije i Miloša Velikog, a zgrada u kojoj se nalazila biblioteka bila je odvojena od skupštinske zgrade, ali u istom dvorištu,i nije bila svojina Skupštine, već je „uzeta pod kiriju“.

Pored čitaonice, biblioteka je posedovala i takozvanu priručnu biblioteku koja je formirana 1964. godine od izvesnog broja naslova dnevne štampe, saveznih, republičkih i pokrajinskih službenih listova, kao i manjeg broja knjiga priručnog karaktera. Ta biblioteka se nalazila u Palati Srbija, na Novom Beogradu, na petom spratu – sobe 531 i 532. Krajem devedesetih godina prošlog veka, fond priručne biblioteke preseljen je u biblioteku Doma Narodne skupštine.

Fond biblioteke sadrži oko 60.000 knjiga i periodičnih publikacija na srpskom i stranim jezicima iz oblasti zakonodavstva, istorije, politike, prava, ekonomije, statistike, sociologije, filozofije... Fond čini i bogata zbirka priručnika, enciklopedija, rečnika, leksikona.

Istorijski vredna je i zbirka stenografskih beležaka od početka razvoja parlamentarizma u nas. U zbirci se nalaze:

• protokoli srpske Narodne skupštine od 1859. do 1918. godine;
• stenografski zapisnici Sabora i Senata Hrvatske, Slavonije i Dalmacije od 1861. do 1912. godine;
• brzopisna izvješća Sabora Kraljevine Dalmacije od 1876. do 1908. godine;
• stenografske bilješke Crnogorske Narodne Skupštine od 1906. do 1914. godine;
• stenografski izvještaji Bosansko-Hercegovačkog Sabora od 1910. do 1914. godine;
• stenografske beleške Narodne skupštine Srba, Hrvata i Slovenaca od 1918. do 1939. godine, kao i
• stenografske beleške sa Prvog i Drugog zasedanja AVNOJ-a i
• stenografske beleške sa sednica veća skupština socijalističke Jugoslavije od 1945. godine, kao i ostale stenografske beleške do današnjih dana.

Biblioteka poseduje i veoma vrednu zbirku originalnih stenografskih beležaka sa zasedanja Skupštine Kraljevine Srbije od 1914. do 1918. godine u Nišu i na Krfu - pisane rukom; zbirku najstarijih zakona štampanih u našoj zemlji; zbirku od oko stotinak rariteta; komplete službenih listova od 1921. godine do danas; zbirke republičkih službenih listova od 1945. godine do danas; službenelistove bivših republika SFRJ od 1945. do 1992. godine i periodične publikacije (novine i časopisi) na srpskom i stranim jezicima, koji sečuvaju u biblioteci od2000. godine.

Naročitu vrednost ima i zbirka stare i retke knjige, koja broji oko stotinak naslova, a čine je izdanja iz XVIIII XIX veka. Zbirku čine većim delom ustavi, zakoni i zbornici zakona i naredaba koji svedoče o burnoj srpskoj istoriji:

• Prvi srpski ustav, čuven kao Sretenjski ustav iz 1835. godine;
• Ustav Knjažestva Serbije iz 1838. godine, poznatiji kao Sultanski hatišerifi svi ustavi naših i nekih stranih državado danas.

Osim knjiga, zbirka poseduje i šest vrednih naslova periodike, od kojih je 'Slavenoserbski magazin' iz 1768. godine najstarija i ujedno najvrednija publikacija u zbirci stare i retke knjige.

Publikacije iz ove raritetne zbirke uglavnom su štampane u Beogradu/Kragujevcu – Knjigopečatije Knjažestva srpskog, Novom Sadu – Knjigopečatnja Danila Medakovića, ali ima i onih štampanih u Karlovcima - Tipografija Mitropolitsko-gimnazijalna, Budimu u Pismenima Kraljevskog Univerziteta Ungarskog, Beču - kod Šnirera, Lajpcigu - u Jermenskom manastiru i kod Georga Vilanda, Episkopskoj knjigopečatnji...

Sva bibliotečka građa je evidentirana u inventarnim knjigama. Svaka publikacija je pre upisivanja u inventarnu knjigu pečatirana posebnim pečatom biblioteke (okrugli i pravougaoni sa inventarnim brojem).Prva upisana knjiga u Inventarnu knjigu br. 1. od 17. februara 1959. godine je Vesnić, Mil. R: Naš politički bukvar, iz 1891. godine.

Početkom 2002. godine je usvojen Program modernizacije biblioteke, kojim je predviđena njena kompletna reorganizacija, a pre svega osavremenjavanje i tehničko opremanje.

Biblioteka priprema istraživanja i pregledne informacije u cilju pružanja podrške ostvarivanju funkcija Narodne skupštine. Putem saradnje sa istraživačkim službama nacionalnih parlamenata i međunarodnim organizacijama, posebno Evropskim centrom za parlamentarna istraživanja i dokumentaciju, prate se savremeni trendovi u razmeni znanja u parlamentarnom radu. Zahtev za izradu istraživačkog rada podnosi se načelniku Biblioteke na posebnom obrascu koji čini sastavni deo Pravilnika o postupku postavljanja zahteva za istraživanje i izradu istraživačkog rada Biblioteke Narodne skupštine i koji je dostupan na internet stranici Narodne skupštine.

kontakt:

Čitaonica Biblioteke Narodne skupštine
adresa: Trg Nikole Pašića 13
kontakt telefon: 011-3026-315

Načelnik Biblioteke Narodne skupštine
adresa: Kralja Milana 14
kontakt telefon: 011-3026-532